مكروه عمل مرجوح ، و با اولويت در ترك مكروه ، از اقسام محكوم‌به بوده و به عملى گفته مىشود كه شارع مقدس به‌طور غير الزام مكلف را از انجام آن بازمىدارد ؛ به بيان ديگر ، مكروه به معناى درخواست غير الزامى شارع از مكلف براى ترك عملى است ، مانند : نخوردن غذا يا آب داغ . نكته : در اينكه مكروه ، منهى عنه است يا نه ميان اصولىها اختلاف است ؛ « مالكيه » ، « شافعيه » و « حنابله » معتقدند فعل مكروه منهى عنه است ، و برخى ديگر مانند « حنفيه » و « ابن سبكى » از « شافعيه » معتقدند فعل مكروه منهى عنه نيست . « 1 » فيض ، على رضا ، مبادى فقه و اصول ، ص 111 . عبد البر ، محمد زكى ، تقنين اصول الفقه ، ص 15 . سجادى ، جعفر ، فرهنگ معارف اسلامى ، ج 4 ، ص 16 . زهير المالكى ، محمد ابو النور ، اصول الفقه ، ج 1 ، ص 57 . حيدرى ، على نقى ، اصول الاستنباط ، ص 83 . مكروه اصلى فعل مكروه داراى خطاب مستقل مكروه اصلى ، مقابل مكروه تبعى مىباشد و به فعل مكروهى گفته مىشود كه داراى خطاب مستقلى بوده و مورد اراده و قصد مستقيم و اصلى متكلم قرار گرفته و خطاب آن به دلالت مطابقى بر كراهت دلالت مىكند ، مانند : نماز خواندن در حمام ، كه خطاب « لا تصل فى الحمام » به‌طور مستقيم بر كراهت آن دلالت مىكند . اصفهانى ، محمد حسين ، الفصول الغروية فى الاصول الفقهية ، ص 82 . مكروه تبعى فعل مكروه فاقد خطاب مستقل مكروه تبعى ، مقابل مكروه اصلى بوده و به فعل مكروهى گفته مىشود كه خطاب مستقلى بر كراهت آن دلالت نمىكند و اراده مولا نيز به‌طور مستقيم به آن تعلق نگرفته است مانند : « لا تصل فى الحمام » كه در اصل ، اين جمله بر كراهت نماز در حمام دلالت مىنمايد ، اما به تبع آن ، بر كراهت رفتن به حمام به قصد خواندن نماز در آن نيز دلالت مىكند . فاضل لنكرانى ، محمد ، كفاية الاصول ، ج 2 ، ص 421 . مكروه غيرى فعل داراى كراهت به تبع فعل ديگر مكروه غيرى ، مقابل مكروه نفسى بوده و به عملى گفته مىشود كه به‌خودىخود ، كراهت ( مفسده غير ملزمه ) ندارد ، اما از آنجا كه مقدمه وجود امرى است كه آن امر داراى مفسده غير ملزمه است ، حكم كراهت به واسطه آن غير ، بر اين فعل نيز بار مىگردد ؛ به بيان ديگر ، مكروه غيرى آن است كه تحقق مكروهى به وجود آن وابسته است و مبغوضيت آن غير ، به اين فعل نيز سرايت مىكند ، مثل : كراهت رفتن به حمام كه مقدمه نماز خواندن در آن است و از آن جايى كه نماز در حمام ، مكروه نفسى است ، اين كراهت ، به رفتن به حمام نيز سرايت مىكند . اصفهانى ، محمد حسين ، الفصول الغروية فى الاصول الفقهية ، ص 82 . مكروه مشروط فعل داراى كراهت در شرايط خاص مكروه مشروط ، مقابل مكروه مطلق بوده و به فعل مكروهى گفته مىشود كه كراهت آن بر چيزى متوقف و مشروط است ، مانند : نماز ، كه به شرطى كه در حمام اقامه شود ، مكروه است . اصفهانى ، محمد حسين ، الفصول الغروية فى الاصول الفقهية ، ص 82 . مكروه مطلق فعل داراى كراهت در همه شرايط مكروه مطلق ، مقابل مكروه مشروط بوده و به فعل مكروهى گفته مىشود كه كراهت آن ، بر چيزى متوقف و مشروط نيست ، مانند : خوردن گوشت اسب و تخم‌مرغ . اصفهانى ، محمد حسين ، الفصول الغروية فى الاصول الفقهية ، ص 82 . مكروه معلّق امر حاصل در آينده ، و داراى كراهت فعلى مكروه معلّق ، مقابل مكروه منجّز بوده و به فعل مكروهى گفته مىشود كه وجودش حالت انتظارى داشته و بر امر غير مقدورى متوقف است ، هرچند كراهت آن فعلى است ؛ به بيان ديگر ، مكروه معلق ، به عملى گفته مىشود كه كراهتش فعلى ، ولى وجود مكروه استقبالى است . نكته : تفاوت مكروه مشروط و مكروه معلق آن است كه در مكروه مشروط ، حكم كراهت ، بر چيزى متوقف و مشروط است ، ولى در مكروه معلق ، خود فعل مكروه بر چيزى متوقف است . اصفهانى ، محمد حسين ، الفصول الغروية فى الاصول الفقهية ، ص 82 .

--> ( 1 ) . زحيلى ، وهبه ، اصول الفقه الاسلامى ، ج 1 ، ص 77 و 84 .